ministerial residence.
prefecture;
inspectorship;
ministry, office.
terrestrial;
dry, arid, parched, adust, burnt up;
— օձ, land serpent.
terrestrial, continental.
to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.
to hop, to leap, skip or frisk about, to frolic, to trip along.
skipping, tripping, hopping.
leap, jump, skip, bound, gambol.
to cause to leap.
cf. Ոստնում.
oasis, verdant spot in a desert.
• «անապատում դալարազարդ տեղ». յատուկ է նոր գրականին. հնից ու-նինք իբր յտ. անուն գործածուած Սոկր. 662, Արտասահմանեալ յՈասին բնակէր։
• = Յն. ὄασις բառն է, որից փոխառեալ են նաև լտ. oasis, ֆրանս. oasis, ռուս. оaзиcъ ևն. վերջինիս համաձայն հյ. բառն էլ ոմանք Կովկասում գրում են օազիս կամ օվազիս։ Յոյն բառը համարւում է եգիպտական ծա-գումից. հմմտ. խպտ. ouahsi (Bailly, Dict. gr9 1348)։
Ocean, the mighty deep;
cf. Թոհ՞՞՞եւ՞՞՞բոհ.
• «համատարած ծով, բայց յատկապէս Ատլանտեան ովկիանոսը» Ա-րիստ. աշխ. 608-9. որից ովկիանեան Պիտ. ովկիական Օրբել. նոյնը գրուած է նաև ուկե-նոս Սոկր. 460 (բնագրում գրուած է ὥϰεανοῦ (էջ 239)։
• = Յն. 'Չxεανός «մեծ ծով, յատկապէս Ատ-լանտեան ովկիանոսը». Չϰεανός-ը բուն Ու-րանոսի որդին էր, ծովի աստուածը, Հոմե-րոսի մէջ նշանակում է երկիրը պատող ջու-րը, յետնաբար ստացել է վերի նշանակու-թիւնը։-Սրանից են փոխառեալ նաև լտ. oceanus, ֆրանս. océan, ռուս. океань ևն -Հիւբշ. 369։
• Հներից Յայսմ. մրտ. 19 մեկնում է ով կայ ի նոսա. «Բայց Արիստոտէլ ով-կիանոս զայս ասէ, որ շուրջ զցամաքաւս է. որպէս թէ հիանայ վասն կենղանեացն բազմութեան, որ անդ կան և յօրանան, ասէ թէ զարմանք է. թէ ով կայ ի նո-սա, զորս արարիչն միայն գիտէ»։
hosanna;
երգել —իւք, to sing hosannas.
• , ի հլ. «օրհնութիւն» ՍԳր. Եփր. արմաւ. 45, 48, 50, 57. Յայսմ. Պտրգ, 372, 544. ժմ. 581. որից ովսաննայաբեր Նար. տաղ. գրուած է ուսանա Տիմոթ. կուզ. էջ 299։
• = Եբր. [hebrew word] hōšī'ana «ազատի՛ր, օգնի՛ր» բառն է, որ երկրորդ դէմքի սաստ-կական հրամայականն է [hebrew word] ა iš' արմա-տից։ Հյ. բառը տառադարձուած է յն. ὥσαννά ձևից, որի հետ նոյն են նաև լտ. ֆրանս. hosanna ռոթ. osanna, գերմ. hosianna, վրաց. ოხანნა ոսաննա ևն։-Հիւբշ. 369։
• Հներից Սեբեր. 201 մեկնում է. «Ով-սաննա, այս է ըստ եբրայեցւոց բարբա-ռոյն՝ փառաբանութիւն իսկ նշանակեալ և մեծ գովութիւն»։-Բրս. մրկ. 136 «Ով-սաննայն եբրայեցի բառ է. սակայն այլևայլ լսի ըստ լեզուաց. զի ըստ յու-նացն ասէ՝ փառք ի բարձունս այնմ տեառն, որում վայելէ. իսկ ըստ ասոր-ւոցն՝ փրկութիւն ի բարձունս, և ըստ հայոց՝ փրկութիւն որդւոյ Դաւթի... Ով-սաննայն ըստ եբրայեցւոցն է յօդեալ յերկուց բանից. ի բոլոր բանէ և ի կի-սոյ. մին՝ որ է օսի, որ թարգմանի փըր-կեա՛ միշտ կամ փրկեա՛ զժողովուրդ քո. և միւսն՝ աննա, որ է աղաչական, որպէս ասեն եօթանասունքն, ո՛ տէր. փրկեա...»։ Երզն. մտթ. 446 «Ովսան-նալ բարձրելոյն. այսինքն փրկութիւն ի ռարձանց կամ կեցո՛ և ապրեցո՛. նոքա ձևացուցանէին զայս վասն Ղազարու յարութեանն՝ փրկիչ և ապրեցուցիչ ի բարձանց ասացեալ. իսկ սոքա ըստ խորհրդոյ հետևեալ՝ ստուգաբանութեամր
• բառիցն եղանակեն զսոյն մինչև ցայսօր։ Քանզի ովսաննայն ստուգի ո՞վ սա. հարցանեն, որոց պատասխանեն հաւա-տացեալք, նա՛ է սա՝ որ զերկինս երկ-նայնովքն կազմեաց... ո՞վ սա. նա՛ ա-ռեն՝ որ ի Քորեբ հրով փայլատակեցաւ -. ո՞վ է սա... սա է թագաւորն փա-ռաց»։-Տաթև. ձմ. ճզ. գրում է. «Ով-սաննայն յեբրայեցւոցն ի մերս օրհնու-թիւն թարգմանի կամ փառաբանութիւն կամ մեծութիւն և ըստ այլում առակի՝ սա նա է ասէին, որ ի սկզբանց յաւթ-տեանց արարիչ է...»։ Նոյնը՝ ճէ. «Ով-սաննայ, որ թարգմանի փրկեա՛ զմեզ»։ -Նորերից ուղիղ մեկնեցին նախ ՀՀԲ և ՆՀԲ։
why ?.
fond of orphans, charitable.
forum.
• (կամ որդոստա*) «վաճառա-նոզ». մէկ անգամ ունի Գծ. իր. 15. «Ելին ընդ առաջ մեր մինչև յորգոստայն Ապփեայ». յն. ἀχρις Ἀππίου φὄρου, որ է լտ. forum Ap. pii «Ապպիի վաճառանոցը, այն է փոքրիկ մի քաղաք Լատիումի մէջ». (ըստ Զոհրապի 5 հնագոյն օրինակ ունին յորդոստայն, մի օր. յորգոստեան, մնացեալը յորգոստայն. Բագրատունու հրատարակութեան մէջ դրուած է յորգոստայն, ինչպէս նաև Պօլսի 1895 թուի հրատ.)։-Բառ. երեմ. էջ 35 գրում է ար-գոստայք «ապարանք» և էջ 228 յարզոստեան ռոթևան կամ ապարան»։
• ՆՀԲ «թերևս իցէ լծ. ընդ յն. ή ἀγορά»։ Հիւնք. յն. ἔργαστάσιον կամ ἐργαστήριον «ռործանոց»։
adoptively.
having lost one's children.
filially.
fond of one's son, loving one's children.
paternal, maternal love.
carefully training one's children.
killing one's own child, child-murdering;
infanticide.
cf. Որդեսպանութիւն.
child-murder, infanticide.
orthodox.
• , ի-ա հլ. «ուղղափառ, ուղ-ղադաւան քրիստոնեայ» Բուզ. 83. 101. Սե. բեր. 129 (գրուած որթոյդօքս), Կնիք. հաւ. էջ 364 (գրուած որթոդոս). որից որթոդոք-սական Թէոդ. մայրագ.-Բառս այժմ յատ-կացուած է յոյն դաւանութեան և գրւում է ըստ հնչման՝ օրթորոքս։
• = Յն. ὄοϑόδοςος «ուղղափառ». կազմուած է ὄρϑός «ուղիղ» և δόὲος «փառք» բառե-րից։ Յոյնից են փոխառեալ նաև լտ. ortho-doxus, ֆրանս. orthodoxe ևն։-Հիւբշ. 369։
• Հներից ուղիղ է ստուգաբանում Ոսկ. եփես. 795. «Նոքա յորթոդոքսացն կրօ-նիցն իցեն, այսինքն յուղղակարծից կամ թէ որք ուղիղ փառաւորութիւն տայ-ցեն. քանզի յերկոսեան լսի որթոդոք-սըն»։ Նորերից ուղիղ մեկնեցին նաև ՀՀԲ և ՆՀԲ։
orthodoxical.
cf. Որկրամոլ.
cf. Որկորամոլութիւն.
gluttonously.
cf. Որկրամոլիմ.
cf. Որկորամոլութիւն.
olympic game.
cf. Ուսումնասէր.
hatred for study;
gross ignorance.
teacher;
mathematical master.
school;
study;
institution, college.
cf. Ուսուցիչ.
to teach, to instruct in, to lecture, to be a teacher or professor of, to profess, to enlighten, to form, to make erudite or wise.
cf. Ուսուցիչ.
professorship.
cf. Ուսուցող.
professor, master, teacher, preceptor, instructor.
instruction, teaching, precept.
professorial.
chief assistant master, vice-principal.
chief assistant mastership.
whence ? from where ? from what place ? which way ?.
cf. Ուստեք.