sure, certain, indubitable;
cf. Անկասկածելի.
ԱՆԿԱՍԿԱԾ. ՅԱՆԿԱՍԿԱԾԻ. ՅԱՆԿԱՍԿԱԾՍ. ἁνυπόπτως, μετὰ ἁσφαλείας. sine suspicione, tuto. Առանց կասկածելոյ կամ կասկածանաց. աներկիւղաբար. յապահովս. առանց վախի. գօրգուսուզ.
imperfect, incomplete, defective, faulty;
imperfectly, incompletely, faultily;
imperfect tense.
Որք զերկին եւ զերկիր անսկիզբն եւ անկատար ասացին. (Վեցօր. ՟Ա։) եւ (Շիր.։)
seamless;
not sewed;
incapable, unable, weak, feeble, impotent;
impossible;
— է, it is impossible.
Իբր առանց կարանի. ոչ կարեալ, այլ հիւսեալ. կամ փորանկեալ. եւ անձեռագործ. չկարած, չհուսած. տիքիշսիզ. եօրմէ.
Ո՛վ դու անկար խորան խորհրդոյ՝ տաղաւարին հօրն հաւատոյ. (Գանձ.։)
cf. ԱՆԿԱՐ, ի, ից, աց.) ἁδύνατος. impotens, impos. Չունօղ զկար զօրութեան. անկարօղ. տկար. հիւանդ, կամ անձեռնհաս, անբաւական. գատըրսըզ. գուվվէթսիզ. գուտրէթսիզ.
Ոչ իբրեւ զայլ բոլորս անկարս, այլ կարող ունիք զօրութիւն. (Պիտ.։)
without order, in disorder, disorderly, irregular, confused, indistinct, not methodical;
intemperate, inordinate, immoderate, excessive, licentious;
յանկարգ, cf. Յանկարգ
Ոչ ինչ անկարգ եւ անօրէն գնացիւք։ Համարիցի՞ս զՏեառնէ անկարգս ինչ առնել. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 23։ Յոբ. ՟Լ՟Դ. 12։)
Եւ արտաքոյ կարգի կամ բնութեան. անսովոր. օրանսըզ. ատէթտէն խարիճ.
disorder, confusion, irregularity;
inordinateness, intemperance, excess, immoderation.
Անկարգ ինչ. եւ խոտորումն ի կարգէ. անտեղութիւն. խառնակութիւն. ցոփութիւն. (յն. պէսպէս). եօլսուզլուգ. օրանսըզլըգ.
cf. Անհնարին.
իբր անկարօղ. անզօր.
incompassionate, cruel, inhuman;
inflexible, inexorable.
Անկարեկից բնութեամբ ցուցանելով զձեզ առ նոսա օրինօք դահճաց. (Շ. ընդհ.։)
unexpected, unforeseen, extraordinary, unaccountable;
յ—ս, suddenly.
Հզօրն յանկարծէ (կամ յանկածէ) պատկառէ. (Նար. մծբ.։)
cf. Յանգաւոր.
Զտուն հօր՝ կրսեր որդւոցն սովոր են տալ. բայց տեսցի անկաւորին լինել։ Ամենայն շնորհ իսկ բովանդակ յանկաւորսն երթիցէ։ Զի չվայելէ զսրբոյ եկեղեցւոյ ժառանգութիւնն յանկաւորացն հեռացուցանել, բայց եթէ անկաւորացն կամաւորութեամբ. (Մխ. դտ.։)
certain, sure.
Անկեղակարծելի խոստովանեսցի յամենեցունց՝ զօրաւորագոյն ունելով բնութիւն. (Պիտ.։)
shapeless;
unformed, imperfect;
ugly.
Զի՞նչ է իմաստ (իմացականութիւն). պարգեւ աստուծոյ, զօրութիւն աննիւթ, անկերպ ակն հոգւոյ. (Անյաղթ հց. իմ.։)
uncultivated, uncivilised, unpolished;
indocile, untractable.
Ի տան հօր ասելն՝ վասն Դաւթի կարծել՝ անկիրթ ոչ է. (Իգն.։)
that cannot be weighed;
inestimable, incomparable.
Եւ արտաքոյ քան զկշիռ արդար. անչափաւոր. չափ չի պահօղ. չըրփըսըզ. օրանսըզ.
untrodden, desert.
Յերկիր անկոխ։ Յանկոխ երկրին։ Անապատ անկոխ։ Անկոխ ճանապարհ։ Յանկոխս (այս ինքն յանկոխ վայրս) հարին զխորանս։ Թողլոյ զնա յանապատ, եւ առցէ նոխազն յինքն զանօրէնութիւնս նոցա յանկոխն։ Յագեցուցանել զանկոխն եւ զանշէնն. եւ այլն։
bed;
mattress;
nuptial couch;
— անպիտան, անարդ, truckle-bed;
խորշ անկողնոյ, alcove;
դնել յանկողնի, ննջեցուցանել, to put to bed;
գնալ յ—, ննջել, to go to bed;
փետրալից —, feather-bed;
յարդալից —, straw-bed;
—ս արկանել, to make a bed;
մտանել յ—, to go to bed;
յառնել յանկողնէ, to get up;
յարդարել զ—, to make the bed;
անկեալ դնել յանկողնի, to take to one's bed.
Պատուական է ամուսնութիւն, եւ սուրբ անկողինք։ Մի՛ խառն անկողնովք։ Զաւակ անօրէն անկողնոց։ Ելեր յանկողինս հօր քո։ Յայնժամ պղծեցեր զանկողինս՝ յոր ելեր. եւ այլն։
uncalled, not named;
uninvited;
— բազմական, parasite, smell-feast, trencher-friend.
weaving, texture;
weft.
որ եւ ԱՆԳՈՒԱԾ. ὔφασμα, συνυφή. textura, contextura. Ոստայնանկութիւն. եւ հիւսուած. ընդելուզումն. գործած. բանուածք. տօգույուշ. էօրմէ. եւ գործն անկեալ՝ հիւսեալ. բանած բան. իշլէնմիշ տօգունմուշ շէյ.
woven.
Ոստայնանկեալ. հիւսեալ. հիւսկէն. ընդելուզեալ. բանած, հուսած. տօգունմուշ. եօրմէ. ὐφαντός. textus, textilis.
fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.
Աստանօր յանգման գրոցս կարգեաց զյաղագս ունելոյն բան. (Անյաղթ ստորոգ.։)
to kick, to strike with the hind feet;
to resist, to reject.
Յագեցաւ, յօրացաւ, եւ անկուշեաց զսիրելին. (Օր. ՟Լ՟Բ. 15։)
not carved, unpolished, rough.
Ամենայն ի քարանց պատուականաց, չափով յանկոփից (յն. այլազգ է)։ Առնեն վէմս անկոփս ըստ օրինացն (յն. ամբողջ). (՟Գ. Թագ. ՟Է. 9։ ՟Ա. Մակ. ՟Դ. 47։)
impregnable;
invincible.
Աստուծոյ զօրութեանն՝ որ անկռուելին է։ Անշարժ հիմանն, անկռուելի նաւահանգստին. (Ոսկ. ՟ա. կոր. եւ եղ։)
Ներհակս ինձ զօրացուցի՝ ապառումս եւ անկռուելիս. (Նար. ՟Ի՟Ա։)
disjoined, separate;
that does not participate, that takes no share.
Անկցորդ մնացեր ի մասնէ հողածնելոցս հասարակաց։ Անկցորդ տեսականաց, կամ պարտեաց մեղանաց։ Առ օրէնս երկրի անկցորդ. (Նար.։)
that does not participate;
incommunicable;
that does not receive the communion.
Անհաղորդ կամաց հօր երկրաւորի։ Զաւակք անհաղորդք չարեացն Սոդոմայ. (Նար. ՟Կ՟Է. եւ Նար. առաք.։)
Անհաղորդ եմ յանապական օրինացն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
unpleasant, disagreeable, offensive;
disgustful;
— իմն օրինակաւ, disagreeably;
— լինել, to displease;
to disgust.
insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.
Երկրորդել զանհամ պատմութիւնս նոցա. (Վեցօր. ՟Զ։)
Լացցո՛ւք, մի՛ անառակս եւ անհամս. (Ոսկ. փիլիպ.։) (այս ինքն անհամեստ կամ անշնորհ օրինակաւ։)
impatience;
intolerance.
Իւրաքանչիւր չարի յօրինել զներհակն, անհամբերութեանն՝ համբերութիւն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
cf. Անհամեմատ.
Անհամեմատական զօրութիւնն Աստուծոյ։ Դու միայն ես անհամեմատական, որ ոչ զոք ունիս ընդ քեզ զովօղ կամ ընկերակից. (Ոսկ. ես.։)
incomparably, disproportionally.
ἁσυγκρίτως. incomparabiliter. Անհամեմատ եւ անբաղդատ օրինակաւ. առանց համեմատութեան. յանչափս. պիլաթեշպիհ.
fatherless.
Առաւել զՔրիստոսէ, որ ըստ մարմնոյ ծնաւ ի կոյս մօրէ առանց մարմնաւոր հօր.
Անմայր ի Հօրէ անսկզբնաբար՝ լինել անհայր ի սրբոյ Կուսէն։ Անհայր ծնունդ. (Շար.։)
Ո՞ պատմեսցէ զազգատոհմն անհօրն (ըստ մարմնոյ), եւ անմօր (ըստ Աստուածութեանն). (Սարկ. հանգ.։)
որպէս որբ կամ անխնամ մնացեալ ի հօրէ.
Հայր ոչ եթէ անհայր (կամ անհօր) վանիցն լինել. (Լմբ. պտրգ.։)
restless, fretful, agitated;
turbulent, unquiet, tumultuous;
incessantly, always;
— կալ, to fret, to be agitated, to fidget;
— առնել, to fret, to agitate.
Անհանգիստ օրհնութեամբք. (Յճխ.։)
disparity, inequality.
Վաթսուն եւ չորքն հանգիտութիւն է, յիսուն եւ վեցն անհանգիտութիւն։ Չենք օրէնքն՝ անհանգիտութեան պատմիչ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 91. 216։)
cf. Անհանդուրժակ.
Աստուած երեւեալ զօրութեամբ անհանդուրժելի. (Վրք. հց. ՟Դ։)
implacable, irreconcilable.
Զօրէն անհաշտ հակառակորդաց. (Պիտ.։)
Գուցէ հաշտիցի որդին ընդ հօր իւրում, եւ նմա անհաշտ (այս ինքն անաջող) լիցի մեքենայքն. (Կիւրղ. թագ.։)
imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.
Անհաս իմաստից թեւոց։ Փառաց անհասից։ Ընդ հօր անհասի։ Զանհասն հրեղինաց. (Նար.։)
Զանհաս պատմութիւն ստեղծանեն յանհանճար մտաց. (Վեցօր. ՟Բ։)
Ամենայն երկնաւոր զօրութիւնքն անհաս են աստուածային փառացն. (Յճխ. ՟Գ։)
incomprehensibility;
unripeness.
Յառաջ քան զյաւիտեանս մշտնջենաւորութեամբ եւ անհասութեամբ (յն. անհասաբար) ի հօրէ ծնեալ. (Կոչ. ՟Դ։)
Գունդք զօրաւորացն պարսից զկնի նորա երթային անհասութեամբ. (Փարպ.։)
inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.
Եւս եւ անվաւեր. անընդունելի. անզօր.
undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.
(Ըստ հերայ գլխոյ)՝ բազմութեանն անհատ լինել՝ իբրեւ մի մարմին. եւ եթէ հատցին գիսակքն՝ բազմացն զօրութիւնքն անկցին։ Պնդեալ զնա կարի քաջ անհատ ջլօք։ (Փիլ.։)
inexhaustibleness;
individuality.
Մշտնջենահոսութիւն գետոց զանհատութիւն բնութեանն ցուցանեն։ Զգետոցն անհատութեան բերելով զօրինակ. (Նանայ.։)
that cannot be payed.
Անհատուցումն սիրոյն (Աստուծոյ) լինիմք հատուցանողք. (Վեցօր. ՟Զ։)
illegitimate, bastard, base-born, natural;
altered, corrupted, false.
Որոյ չի՛ք այլ հարազատ. կամ եղբայր. միածին. միամօր. մէկ հատիկ.
crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.
Կամ անկազմ. չեւ յօրինեալ ըստ պիտելոյն ի դեղ (խոտ թիւնաւոր).
inevitable;
fearless, assured.
Ընդդիմակաց զօրութեանցն անհարթչելի։ Զամենասուրբ Հոգւոյդ շնորհս պարգեւեցեր ի ժառանգութիւն անհարթչելի. (Ճշ.։)
exempt from tax or impost.
Ետ հարկս՝ բնութեամբ ազատ եւ անհարկ՝ էակից հօր որդին. (ՃՃ.։)
without asking.
Անհարց անդրէն ընդ կրունկն դառնայցեն. (Վեցօր. ՟Ը։)
without bread, — the means of subsistence.
Հրամայեաց դնել ի բանտի զերեք օր՝ անհաց եւ անջուր. (Մաղաք.։)
incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.
Կամէի անհաւան վիճաբանութեամբն զհարազատ սիրոյն ցուցանել օրինակ. այս ինքն կամաւոր դիմադրութեամբ. (Պիտ.։)
cf. Անհաւանական.
Ո՞չ թուի քեզ անհաւանելի իրդ։ Լուսնոյ նմանեցուցանել ոչ է անհաւանելի զՄովսիսի օրէնս. (Պրպմ. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Թ։)
to differ in opinion, to disagree;
to be obstinate;
to disapprove, to disallow.
Անհաւանելն օրինացն եւ իշխանացն (գործ է անիրաւութեան). (Արիստ. առաք.։)
incredulity;
disapprobation;
obstinacy.
Խռովութիւն հօր առ որդի, եւ որդւոց անհաւանութիւն. (Յճխ. ՟Ե։)