Definitions containing the research թէ : 7035 Results

Աներկբայելի, լւոյ, լեաց

adj. adv.

cf. Աներկբայ.

NBHL (1)

Որով ծանուցեալ լինիս, թէ իցես աներկբայելի։ Ամենաստեղծ աներկբայելի. (Նար. ՟Կ՟Գ. ՟Ղ։)


Աներկիւղ

adj. adv.

fearless, bold, courageous, intrepid;
fearlessly;
courageously, intrepidly.

NBHL (1)

Եթէ նստիցիս, աներկիւղ իցես։ Փափուկք աներկեւղք։ Ծառայ աներկիւղ ի Տեառնէ իւրմէ. եւ այլն։


Անզարդութիւն, ութեան

s.

state of any thing without ornament, disfiguration, despoliation.

NBHL (1)

Ի բաց ընկեսցուք զայնպիսի զարդս, մանաւանդ թէ զանզարդութիւնն իսկ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5։)


Անզաւակիմ, եցայ

vn.

to be bereaved of children


Անզբօս

cf. Անզբաղ.


Անզգամ, ի, աց

adj.

rascally, knavish, roguish, wicked;
foolish, mad.

NBHL (1)

Անզգամքն այնոքիկ մոլորութիւն կոչէին զողջախոհութիւնն. (Նիւս. թէոդոր.։)


Ամպրոպ, աց

s.

thunder-clap, thunder;
noise, explosion, crash, report.

NBHL (1)

Ոչ ոք հնձեսցէ, եթէ ոչ յամպրոպսն (կամ յանպրոպ) սերմանեսցէ. (ՃՃ.։)


Ամսօրեայ, էի, ից

adj.

lasting a month, of a month's duration;
— մի ժամանակ, a month's time, space of a month.

NBHL (1)

Եւ էր ընդ նմա ամսօրեայ մի ժամանակ։ Եթէ ամսօրեայ ժամանակ յաճախիցէ ամպն։ Զամսօրեայ աւուրս ուտիցէք։ Կերիցեն ամսօրեայ ժամանակաւ։ Թագաւորեաց սեղղում ամսօրեայ մի աւուրց. (Ծն. ՟Ի՟Թ. 14։ Թուոց. ՟Թ. 22. ՟Ժ՟Ա. 20. 21. ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 13։)


Ամրոց, աց

s.

castle;
citadel;
fort, fortress;
redoubt, outwork.

NBHL (2)

Մինչեւ ցքաղաք ամրոցին տիւրացւոց։ Եկին յամրոց տանն Բեթէղբերիթայ. այրեցին ի վերայ նոցա զամրոցն հրով։ Եւ առ Դաւիթ՝ զՍիոն, եւ զամրոց նորա։ Նստաւ Դաւիթ յամրոցին, եւ կոչեցաւ այն՝ քաղաք Դաւթի։ Յո՞ դուք յուսացեալ նստիք յամրոցդ Երուսաղէմի. եւ այլն։

Պահպանին ընդ մաքուր ամրոցաւ ողջախոհութեան։ Երանի՛ թէ յայն ( ի լեառն Թաբոր) եղեալ էր ամրոց դժուարաբուժելի խրամատութեանս. (Պիտ.։)


Ամրութիւն, ութեան

s.

solidity, durability, strength;
re-enforcement, establishment, confirmation, settlement, corroboration;
fort, fortification;
redoubt, outwork.

NBHL (1)

ὁχύρωμα, ἑρυμνότης, κρημνότης munitio, munimentum, firmitas Ամո՛ւր եւ անքոյթ գոլն. յապահովութիւն. պատսպարութիւն. հաստատութիւն, սերտութիւն. պնդութիւն. տոկունութիւն. անսասանութիւն. գավիլիք. խթիհքեամ. իշթիտատ. թէմքին. գարար. եմնիյէթ.


Ամփոփեմ, եցի

va.

to assemble, to concentrate;
to enclose, to confine;
to fold, to furl, to tighten, to pack, to tuck;
to shorten, to restrain, to contract;
to straiten, to stint, to limit, to bound;
— զմիտս՝ զանձն, to recollect one's self, to collect one's ideas;
— զմեռեալն, to bury the dead, to inter;
— զսուրն, to sheathe a sword.


Ամփոփիմ, եցայ

vn.

to contain, to be closed or shut up;
to draw closer, to be contracted, concentrated, to assemble;
to fold up;
to fall back;
to reflect.


Ամօթ, ոյ, ով

s.

shame, confusion, abashment;
bashfulness;
ignominy, turpitude;
baseness;
յ— առնել, to put to shame, to confound;
յ— լինել՝ զամօթի հարկանել, to be ashamed, to be confounded, to blush;
—ք, privy parts.

NBHL (3)

Յամօթի եղեալ՝ խոստովանին ակամայ, թէ մատն Աստուծոյ է. (Սանահն.։)

Որ ոք ամօթ համարեսցի զիս եւ զբանս իմ։ Ապա թէ ոք ամօթ համարեսցի վասն կուսին իւրոյ. (Մրկ. ՟Ը. 38։ ՟Ա. Կոր. ՟Է. 56։)

Յամօթի եղեալ՝ խոստովանին ակամայ, թէ մատն Աստուծոյ է. (Սանահն.։)


Ամօթալի, լւոյ, լեաց

adj.

shameful, disgraceful, ignominious, scandalous.

NBHL (1)

Ո՛չ է արժան բարբառել ինչ ամօթալի։ Ծածկել զամօթալին արժան է, քան թէ ի մէջ բերել. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ նխ. ՟Բ։)


Ամօթանք, նաց

s. pl.

shame, confusion, abashment;
bashfulness;
parts of shame.

NBHL (1)

Ոչ ամօթանաց ինչ էր գործն, զոր գործէր։ Չասաց, թէ ամօթանք է նոցա պահելն, եւ սոցա ոչ պահելն։ Զամենայն առնել ի փառս, եւ վճարիլ յամենայն ամօթանաց։ Ամօթանա՞ց ինչ իցեն այսպիսի կապանք. (Ոսկ.։)


Ա՜յ

int.

oh! ho! ho there!

NBHL (1)

Ա՛Յ ԹԷ. Ռամկաբար ասի, իբր հա՛յ թէ. այս ինքն իցէ՛ թէ։ (Ոսկիփոր.։)


Այգեկութ, կթաց

s.

vintager.

NBHL (1)

այգեկութ, կթի, թաց. Որ կթէ զայգին. էգի կթողը.


Այգուն

adv.

at day-break, at the dawn of day, in the morning;
— —, every morning.

NBHL (2)

ԱՅԳՈՒՆ. πρωί. mane Ընդ այգն. ընդ առաւօտն. ի վաղիւ անդր. որ եւ ԱՅԳՈՅՆ, ԱՅԳՈՒՑ. առաւօտուց. առւըտուն, առւըտանց, առտըւանց, վաղը առտուն. սապահլայըն, սապահըն. էրթէսի սապահ. էրթէսի կիւն.

Մատուցանիցեն զկէս նորա այգուն։ Եւ եղիցի այգուն՝ եթէ եւ այլն։ Հայեցայ ընդ նա այգունն. (Ղեւտ. ՟Զ. 20։ Հռութ. ՟Գ. 13։ ՟Գ. Թագ. ՟Գ. 21։)


Այդ, այդր, այդորիկ

pron.

that, this, the.

NBHL (1)

Ոչ այդիւ պղծի մարդ։ Եթէ այդիւ ազատիմ. (ՃՃ.։)


Այդպէս

adv.

so, thus, in this manner.


Այդպիսի, իսւոյ, իսեաց

adj.

such, like, similar, so.

NBHL (1)

Եթէ այդպիսի իցէ՝ ասեն, փորձելոյ վասն հաստատեալ է զնա Աստուծոյ. (Եզնիկ.։)


Այդր

adv.

just there, in the same place;
from the same place, again, over again, anew, afresh.

NBHL (1)

Նստարո՛ւք դուք այդր։ Տեսանե՞ս, զի՞նչ ծերք տանդ Իսրայէլի գործեն այդր։ Մի՛ մնասցէ այդր քար ի քարի վերայ։ Նստարո՛ւք այդր։ Է՞ ոք այդր այր. ասասցես, թէ ո՛չ է. եւ այլն։


Այդրէն

adv.

cf. Այդր.

NBHL (1)

Առ ի զարդ կամ թարմատար վարի բառս՝ նշանակ իրիք կրկնութեան. (զի յայլ լեզուս չդնի ինչ) որպէս այսրէն. անդրէն. վերստին. նորէն. կինէ. թէքրար. կամ այդր. ի դմին վայրի, ի դոյն իսկ. ի դոյն ինքն. նոյն տեղը, բո՛ւն, ինքը. ասըլ, քէնտի.


Այժմ

adv.

now, at present, at this time;
just now, immediately, instantly, by and by;
recently, newly, freshly;
— իսկ, presently;
just now.

NBHL (2)

Այժմ գիտացի, թէ երկիւղած ես դու յԱստուծոյ։ Ցուցից նմա, եւ ոչ այժմ։ Այժմ յայսմ ժամանակի։ Թո՛յլ տուր այժմ։ Հասուցանիցէ այժմ այսր։ Ա՞յժմ հաւատայք. եւ այլն։

Զի դեռ ա՛յժմ է՝ ա՛յժմ ի կային, թէ եւ շարժի ըստ եղեգնին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Այժմէն

adv.

from this moment or time, henceforth, henceforward.

NBHL (1)

Ո՛չ այժմէն, կամ նորոգ տուաւ այս խորհուրդ։ Ո՛չ եթէ այժմէն եւս բաց ունելով (տէրն զվէրսն). (Շ. բարձր.։)


Այլ, այլոյ, այլում, յայլմէ

adj.

another, other;
different, unlike;
some;
—ով ճանապարհաւ, by another way;
—ով օրինակաւ, in another manner;
—ոք, another;
եւ ոչ — ոք, even another;
յայլմէ կողմանէ, another side, the other side;
— է ասել եւ — գործել, it is one thing to say, another to do;
եւ այլն, —ովքն հանդերձ, and so on;
— ընդ այլոյ, one for another, pellmell;
— յայլմէ լինել, to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear;
ոչ — իւիք, in no other way;
— ընդ —ոյ ասել, to say equivocally, ambiguously.

NBHL (14)

Անսային իսկ ոչ, եւ այլ ընդ այլոյ մեկնելոց էին։ Ոչ գայթակղեցան՝ այլ ընդ այլոյ բանին կատարելոյ։ Ոչ ածին զմտաւ՝ թէ այլ ընդ այլոյ բանն կատարեցաւ (որպէս թէ՝ ստեցաւ). (Ոսկ. մ. Բ. 16։ Ոսկ. յհ. Բ. 16։)

Որպէս դուդ այլ ընդ այլոյ կարծես՝ թէ արեգակն Աստուած է։ Ըստ կամաց իւրոց զամենայնն այլ ընդ այլոյ երթեալ պատմէր ստութեամբ. (Եղիշ. Բ. Է։)

Եթէ եւ այլ տեսանեմք զանօրէնութիւնդ զայդ, տամ հրաման եւ այլն։ Ոչ եւս այլ շատ խօսեցայց ընդ ձեզ։ Ի կորուստ մատնեցար, եւ այլ ոչ եւս իցես յաւիտեան. (Նեեմ. ԺԳ. 21։ Յհ. ԺԴ. 30։ Եզեկ. ԻԷ. 36։)

ԱՅԼ, կամ ԱՅ՛Ղ. որպէս յն. ա՛լլ, ալլա՛.. ἁλλά, ἁλλ’. եւ արաբ. իլլա. sed. Ստորասութիւն որոշիչ ի բացասութեանցս ո՛չ, մի՛. իբրու՝ այսպէս յաւէտ. մանաւանդ ասելի՛ է. հապա. եա՛. անճագ. Ո՛չ գրով, այլ՝ հոգւով։ Մի՛ իբրեւ ակամայ, այլ՝ կամաւ։ Ոչ հացիւ միայն կեցցէ մարդ, այլ՝ ամենայն բանիւ, որ ելանէ ի բերանոյ Աստուծոյ։ Ո՛չ եկի լուծանել, այլ՝ լնուլ։ Մի՛ կալ հակառակ չարին, այլ՝ եթէ եւ այլն։ Մի՛ յաղթիր ի չարէն, այլ յաղթեա՛ բարեաւն չարին. եւ այլն։

Որպէս որոշիչ ստոյգ գրութեան, յենթագրութենէ իմեմնէ բացատրելոյ բառիւս թէպէտ եւ, կամ թէ եւ, զօրութեամբ կամ ներգործութեամբ. վասն որոյ նոյն լինի ընդ Բայց, սակայն. այսու ամենայնիւ. ամմա. էմմա. լաքին. վէ լաքին. եինէ. δέ, ἁλλ’. sedtamen, autem, vero.

Կամ որպէս բայց միայն. եթէ ոչ. միայն թէ. ֆագաթ. անճագ.

Այլ դու եթէ սիրես, աղօթեա՛. (Շ. թղթ.։)

Զի գիտասցուք զմի Աստուած, ո՛չ ա՛յլ եւ ա՛յլ, իբրեւ թէ ոմն բարի, եւ ոմն չար. (Եղիշ. Բ։)

ԱՅԼ ԶԻ. Է կրկին բառ, իբր այլ քանզի. այլ որպէս զի. բայց զի. բայց եթէ.

Այլ զի սիրեաց զմարդիկ, վասն այնորիկ եղեւ իբրեւ զմեզ։ Ոչ եթէ ի խնդրել ապաստան, այլ զի լուիցեն արարածք. (Ագաթ.։)

Մի՛ դիցէ արքայ ի սրտի, թէ ամենայն որդիք արքայի մեռան, այլ զի ամոն միայն մեռաւ. (Բ. Թագ. ԺԳ. 33։)

ԱՅԼ ԸՆԴ ԱՅԼՈՅ. Տե՛ս ի վերջէ բառիդ ԱՅԼ։ շ. ԱՅԼ ԹԷ, կամ ԱՅԼ ԵԹԷ. Կրկին բառ, իբր՝ իսկ եթէ. եւ այլ զի.

Այլ եթէ քաղցեալ է թշնամին քո, եւ այլն։ Ոչ ասաց նմա Յիսուս, թէ ոչ մեռանիցի, այլ թէ կամիմ ես՝ թէ կացցէ. եւ այլն։

Զի մի՛ կարծեսցեն, եթէ ի Կուսէն ա՛ռ սկիզբն. այլ՝ թէ յառաջ քան զյաւիտեանս ի Հօրէ. (Շ. թղթ.։)


Այլ, Այլ արդ

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

NBHL (14)

Անսային իսկ ոչ, եւ այլ ընդ այլոյ մեկնելոց էին։ Ոչ գայթակղեցան՝ այլ ընդ այլոյ բանին կատարելոյ։ Ոչ ածին զմտաւ՝ թէ այլ ընդ այլոյ բանն կատարեցաւ (որպէս թէ՝ ստեցաւ). (Ոսկ. մ. Բ. 16։ Ոսկ. յհ. Բ. 16։)

Որպէս դուդ այլ ընդ այլոյ կարծես՝ թէ արեգակն Աստուած է։ Ըստ կամաց իւրոց զամենայնն այլ ընդ այլոյ երթեալ պատմէր ստութեամբ. (Եղիշ. Բ. Է։)

Եթէ եւ այլ տեսանեմք զանօրէնութիւնդ զայդ, տամ հրաման եւ այլն։ Ոչ եւս այլ շատ խօսեցայց ընդ ձեզ։ Ի կորուստ մատնեցար, եւ այլ ոչ եւս իցես յաւիտեան. (Նեեմ. ԺԳ. 21։ Յհ. ԺԴ. 30։ Եզեկ. ԻԷ. 36։)

ԱՅԼ, կամ ԱՅ՛Ղ. որպէս յն. ա՛լլ, ալլա՛.. ἁλλά, ἁλλ’. եւ արաբ. իլլա. sed. Ստորասութիւն որոշիչ ի բացասութեանցս ո՛չ, մի՛. իբրու՝ այսպէս յաւէտ. մանաւանդ ասելի՛ է. հապա. եա՛. անճագ. Ո՛չ գրով, այլ՝ հոգւով։ Մի՛ իբրեւ ակամայ, այլ՝ կամաւ։ Ոչ հացիւ միայն կեցցէ մարդ, այլ՝ ամենայն բանիւ, որ ելանէ ի բերանոյ Աստուծոյ։ Ո՛չ եկի լուծանել, այլ՝ լնուլ։ Մի՛ կալ հակառակ չարին, այլ՝ եթէ եւ այլն։ Մի՛ յաղթիր ի չարէն, այլ յաղթեա՛ բարեաւն չարին. եւ այլն։

Որպէս որոշիչ ստոյգ գրութեան, յենթագրութենէ իմեմնէ բացատրելոյ բառիւս թէպէտ եւ, կամ թէ եւ, զօրութեամբ կամ ներգործութեամբ. վասն որոյ նոյն լինի ընդ Բայց, սակայն. այսու ամենայնիւ. ամմա. էմմա. լաքին. վէ լաքին. եինէ. δέ, ἁλλ’. sedtamen, autem, vero.

Կամ որպէս բայց միայն. եթէ ոչ. միայն թէ. ֆագաթ. անճագ.

Այլ դու եթէ սիրես, աղօթեա՛. (Շ. թղթ.։)

Զի գիտասցուք զմի Աստուած, ո՛չ ա՛յլ եւ ա՛յլ, իբրեւ թէ ոմն բարի, եւ ոմն չար. (Եղիշ. Բ։)

ԱՅԼ ԶԻ. Է կրկին բառ, իբր այլ քանզի. այլ որպէս զի. բայց զի. բայց եթէ.

Այլ զի սիրեաց զմարդիկ, վասն այնորիկ եղեւ իբրեւ զմեզ։ Ոչ եթէ ի խնդրել ապաստան, այլ զի լուիցեն արարածք. (Ագաթ.։)

Մի՛ դիցէ արքայ ի սրտի, թէ ամենայն որդիք արքայի մեռան, այլ զի ամոն միայն մեռաւ. (Բ. Թագ. ԺԳ. 33։)

ԱՅԼ ԸՆԴ ԱՅԼՈՅ. Տե՛ս ի վերջէ բառիդ ԱՅԼ։ շ. ԱՅԼ ԹԷ, կամ ԱՅԼ ԵԹԷ. Կրկին բառ, իբր՝ իսկ եթէ. եւ այլ զի.

Այլ եթէ քաղցեալ է թշնամին քո, եւ այլն։ Ոչ ասաց նմա Յիսուս, թէ ոչ մեռանիցի, այլ թէ կամիմ ես՝ թէ կացցէ. եւ այլն։

Զի մի՛ կարծեսցեն, եթէ ի Կուսէն ա՛ռ սկիզբն. այլ՝ թէ յառաջ քան զյաւիտեանս ի Հօրէ. (Շ. թղթ.։)


Այլ

adv.

besides, moreover, more.

NBHL (14)

Անսային իսկ ոչ, եւ այլ ընդ այլոյ մեկնելոց էին։ Ոչ գայթակղեցան՝ այլ ընդ այլոյ բանին կատարելոյ։ Ոչ ածին զմտաւ՝ թէ այլ ընդ այլոյ բանն կատարեցաւ (որպէս թէ՝ ստեցաւ). (Ոսկ. մ. Բ. 16։ Ոսկ. յհ. Բ. 16։)

Որպէս դուդ այլ ընդ այլոյ կարծես՝ թէ արեգակն Աստուած է։ Ըստ կամաց իւրոց զամենայնն այլ ընդ այլոյ երթեալ պատմէր ստութեամբ. (Եղիշ. Բ. Է։)

Եթէ եւ այլ տեսանեմք զանօրէնութիւնդ զայդ, տամ հրաման եւ այլն։ Ոչ եւս այլ շատ խօսեցայց ընդ ձեզ։ Ի կորուստ մատնեցար, եւ այլ ոչ եւս իցես յաւիտեան. (Նեեմ. ԺԳ. 21։ Յհ. ԺԴ. 30։ Եզեկ. ԻԷ. 36։)

ԱՅԼ, կամ ԱՅ՛Ղ. որպէս յն. ա՛լլ, ալլա՛.. ἁλλά, ἁλλ’. եւ արաբ. իլլա. sed. Ստորասութիւն որոշիչ ի բացասութեանցս ո՛չ, մի՛. իբրու՝ այսպէս յաւէտ. մանաւանդ ասելի՛ է. հապա. եա՛. անճագ. Ո՛չ գրով, այլ՝ հոգւով։ Մի՛ իբրեւ ակամայ, այլ՝ կամաւ։ Ոչ հացիւ միայն կեցցէ մարդ, այլ՝ ամենայն բանիւ, որ ելանէ ի բերանոյ Աստուծոյ։ Ո՛չ եկի լուծանել, այլ՝ լնուլ։ Մի՛ կալ հակառակ չարին, այլ՝ եթէ եւ այլն։ Մի՛ յաղթիր ի չարէն, այլ յաղթեա՛ բարեաւն չարին. եւ այլն։

Որպէս որոշիչ ստոյգ գրութեան, յենթագրութենէ իմեմնէ բացատրելոյ բառիւս թէպէտ եւ, կամ թէ եւ, զօրութեամբ կամ ներգործութեամբ. վասն որոյ նոյն լինի ընդ Բայց, սակայն. այսու ամենայնիւ. ամմա. էմմա. լաքին. վէ լաքին. եինէ. δέ, ἁλλ’. sedtamen, autem, vero.

Կամ որպէս բայց միայն. եթէ ոչ. միայն թէ. ֆագաթ. անճագ.

Այլ դու եթէ սիրես, աղօթեա՛. (Շ. թղթ.։)

Զի գիտասցուք զմի Աստուած, ո՛չ ա՛յլ եւ ա՛յլ, իբրեւ թէ ոմն բարի, եւ ոմն չար. (Եղիշ. Բ։)

ԱՅԼ ԶԻ. Է կրկին բառ, իբր այլ քանզի. այլ որպէս զի. բայց զի. բայց եթէ.

Այլ զի սիրեաց զմարդիկ, վասն այնորիկ եղեւ իբրեւ զմեզ։ Ոչ եթէ ի խնդրել ապաստան, այլ զի լուիցեն արարածք. (Ագաթ.։)

Մի՛ դիցէ արքայ ի սրտի, թէ ամենայն որդիք արքայի մեռան, այլ զի ամոն միայն մեռաւ. (Բ. Թագ. ԺԳ. 33։)

ԱՅԼ ԸՆԴ ԱՅԼՈՅ. Տե՛ս ի վերջէ բառիդ ԱՅԼ։ շ. ԱՅԼ ԹԷ, կամ ԱՅԼ ԵԹԷ. Կրկին բառ, իբր՝ իսկ եթէ. եւ այլ զի.

Այլ եթէ քաղցեալ է թշնամին քո, եւ այլն։ Ոչ ասաց նմա Յիսուս, թէ ոչ մեռանիցի, այլ թէ կամիմ ես՝ թէ կացցէ. եւ այլն։

Զի մի՛ կարծեսցեն, եթէ ի Կուսէն ա՛ռ սկիզբն. այլ՝ թէ յառաջ քան զյաւիտեանս ի Հօրէ. (Շ. թղթ.։)


Այլաբան, ի, ից

adj. s.

that says or speaks otherwise;
allegorical.

NBHL (1)

Անհնա՛ր է ասել, եթէ այլաբանք ինչ՝ եւ ոչ ստուգութեամբ պատմին ասացեալքդ ի ձէնջ. (Փարպ.։)


Այլաբանական, ի, աց

adj.

allegorical, enigmatical, mystical;
typical, symbolical;
emblematic;
figurative, metaphorical.

NBHL (1)

ἁλληγορικός/ allegoricus Առակաւոր. խորհրդական. նշանակաւ ասացեալ. մէճազի. միւթէշապիհ.


Այլաբանեմ, եցի

va.

to use allegories in speech;
to use the figures of rhetoric;
to allegorise.

NBHL (2)

ἁλληγορέω. aliud verbis aliud sensu ostendo, allegorice expono, interpretor Նմանութեամբ եւ առակաւ խօսել կամ նշանակել, եւ յառակաւոր միտս մեկնել, թարգմանել. թէմսիլ իլէ անզլաթմագ.

Կամ յօտար միտս մեկնել. խառնակ բարբառել. օտարոտիս եւ այլ ընդ այլոյ խօսել. παρερμηνεύω. male et perverse interpretor եւ այլն. քինայէ անզլամագ. եանլըշ թէէվվիլ էթմէք.


Այլաբանութիւն, ութեան

s.

allegory;
symbol, type;
emblem;
figure, metaphor;
enigma, riddle, rebus.

NBHL (2)

ἁλληγορία, ἁλληγόρημα. allegoria, figura, interpretatio allegorica Նմանաբանութիւն. առակ. ձեւ. նշանակ. բան խորհրդաւոր կամ գաղտնի իմաստիւք. եւ իմաստ խորին, եւ մեկնութիւն նորին. թէմսիլ. թէֆսիր. մէճազ. մանայի մախֆի.

Եթէ ոչ թուեսցի ումեք՝ արտաքոյ տեղւոյ այլաբանութիւն. (Կամրջ.։)


Այլագոյ

cf. Այլաբուն.

NBHL (1)

Եթէ այլագոյ է որդի ի հօրէ, զիա՞րդ հայր ի նմա երեւի, եւ որդի ի հայր։ Թէ ի հաւասարութեան հօր է, զիա՞րդ եղիցի առ նա այլագոյ։ Մատն ի ձեռին համաբուն գոլով նմա, եւ ձեռն դարձեալ ի մարմինն ո՛չ այլագոյ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Այլագոյն

adj.

of a different colour;
unlike, different.


Այլագունեմ, եցի

vn.

to discolour, to tarnish, to stain;
to turn pale.

NBHL (1)

Այլագոյն առնել. յայլ գոյն կամ ի կերպարան շրջել, եւ այլազգ կացուցանել. այլայլել, փոխել. յեղաշրջել. այլակերպել. ἁλλοιόω. muto, diversum reddo, vario,. μεταβάλλω. transmuto, permuto. գունը կամ բանը փոխել, ուրիշ կերպ ձեւացնել. թէպտիլ էթմէք.


Այլագունիմ, եցայ

vn.

cf. Այլագունեմ.

NBHL (3)

ԱՅԼԱԳՈՒՆԵՄ ԱՅԼԱԳՈՒՆԻՄ Այլագոյն լինել. յայլ գոյն կամ ի կերպարան փոխիլ. այլակերպիլ. այլայլիլ. փոփոխիլ. յեղաշրջիլ. փոխուիլ, ուրիշ կերպ ըլլալ. թէպտիլ օլմագ. ἁλλοιόομαι, μεταπίπτω. mutor, immutor, degenero

Ոչ թէ ինքն ի կերպարանս ինչ այլագունեալ անձրեւն՝ յերկնից բաժանեալ իջանէ. (Կոչ. ԺԴ։)

Այլագունեալ առաջի նորա (Դաւիթ), որպէս թէ ի Սաւուղայ պատգամաւոր է առաքեալ. (Լմբ. պտրգ. (հայի ի Սղ. ԼԳ. ուր եւ Վրդն.)


Այլազգ

adj. adv.

of another kind, other, different;
otherwise, differently;
else.

NBHL (4)

Յայտ է թէ այլազգ իմն իրք լինին. (Եզնիկ.։)

Եթէ այլազգ ինչ խորհիցիք. (Փիլիպ. ՟Գ. 15։)

Եթէ այլ ոք ինչ ազգ յոք վստահ լինիցի. (Ոսկ. մտթ.։)

Յովհաննէս ա՛յլազգ ինչ ասէ զկոչումն սոցա, եւ Մատթէոս՝ այլ. (Շ. մտթ.։)


Այլազգաբար

adv.

in a different manner, otherwise, differently;
as an infidel, as a pagan, as a heathen.

NBHL (1)

ԱՅԼԱԶԳԱԲԱՐ. Ըստ յն. ոճոյ, իբր այլուստ. ապա թէ ոչ. ἅλλως. alioqui, alias. եօզըսա.


Այլազգագոյն

adj. adv.

very or more different;
—ս, very differently.

NBHL (1)

Եթէ այլազգագոյն ինչ խորհիս. (Փարպ.։)


Այլազգութիւն, ութեան

s.

paganism, heathenism.

NBHL (1)

Իսկ եթէ ոչ ուրուք մեղուցելոյ թողութիւն, զիա՞րդ զանազանելոց այլազգութեանց. (Բրս. ապաշխ. կամ Սղ. ԼԳ։)


Այլալեզու, աց

adj.

who speaks another language;
foreign.


Այլակերպ, ից, աց

adj.

transformed, transfigured;
changed, metamorphosed;
different, unlike;
disguised, masked;
յայլակերպս, incognito, in disguise;
յայլակերպս լինել, to be masked, to be in disguise, to disguise ones self;
to be transfigured;
to be metamorphosed, to be transformed;
— յորջորջումն, allegory, metaphor.

NBHL (2)

եւս եւ գ. յոքն. ἐτερόμορφος, ἔτερος , διαφέρων, διάφορος, παρηλλαγμένος, ἑξηλλαγμένος. qui formae diversae est, alienus, diversus, differens Ունօղ զայլ կերպ եւ զկերպարան. այլազան. այլափոխեալ. օտար. տարբեր. աննման. այլագունակ. պաշգա դարզ. մէւթէշէքքիլ.

Թէպէտ եւ այլակերպք իցեն (Հին եւ Նոր կտակարանք), սակայն միտքն միաբանին։ Եթէ ամենեցուն այլակերպս եւ նորս ի միմեանց էր գրեալ. (Ոսկ. ես. եւ Մտթ.։)


Այլակերպեմ, եցի

va.

to transform;
to disguise, to mask, to change;
to transfigure;
to metamorphose.

NBHL (1)

ἁλλοιόω, μεταβάλλω, ἑξαλλάττω. muto, vario, permuto, transmuto Այլակերպ առնել. այլայլել. այլագունել. այլազգ եւ նորօրինակ գործել. փոխել. թէպտիլ էթմէք. թէշքիլ էթմէք.


Այլակերպիմ, եցայ

vn.

to be transformed;
to be disguised;
to be transfigured.

NBHL (3)

ԱՅԼԱԿԵՐՊԻՄ. μεταμορφόομαι. transformor որ եւ ՅԱՅԼԱԿԵՐՊՍ ԼԻՆԵԼ. Յայլ կերպարան փոխիլ, կամ մտանել. իր կերպարանքը՝ կերպը փոխել. միւթեշեքքիլ օլմագ, գայրը սուրէթէ կիրմէք.

Արի՛, եւ այլակերպեա՛ց, եւ մի՛ գիտասցեն՝ թէ դու կին յերոբովամայ իցես. (՟Գ. Թագ. ԺԴ. 2։)

Ծպտիլ. ընդ օտար կերպարանաւ ծածկիլ. συγκαλύπτομαι. cooperior վրայ գլուխը փոխելով՝ զինքը ծածկել. թէպտիլ գըյաֆէթէ կիրմէք.


Այլակերպութիւն, ութեան

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

NBHL (2)

Մերթ ծպտումն. կերպարանափոխութիւն. թէպտիլի սուրէթ, թեճէլլի.

Թուեցաւ Աքայաբու, եթէ այլակերպութիւնն ապրեցուցանէ զնա ի դատավճռէն. (Եփր. թագ.։)


Այլայլեմ, եցի

va.

to alter, to change;
to vary, to diversify;
to corrupt;
to disaffect, to alienate;
to discountenance;
to falsify, to counterfeit;
to distemper, to disorder.

NBHL (1)

Փոխել. փոփոխել. այլագունել. եւ խանգարել. պղտորել. վեր ի վայր առնել. իբր ἁλλοιόω, ἐτερόω. muto, altero. թէպտիլ՝ ալթիւսթ էթմէք.


Այլայլիմ, եցայ

vn.

to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.

NBHL (2)

որպէս փոփոխիլ. այլափոխիլ. թէպտիլ՝ թէզայիւր օլմագ.

Եթէ տեսանէիք (զդեւս), այլայլէիք. (Կլիմաք.։)


Անզգամիմ, եցայ

vn.

to be rascally, to be knavish, to be wicked;
to become mad, to grow mischievous.

NBHL (1)

Զի մի՛ անզգամեալ՝ ասասցեն, թէ չիք Աստուած. (Իգն.։)


Անզգայ, ից

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

NBHL (1)

Չէաք այնքան անզգայք, թէ ոչ կարէաք խաբել զձեզ. (Փարպ.։)


Անզգայ

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

NBHL (1)

Չէաք այնքան անզգայք, թէ ոչ կարէաք խաբել զձեզ. (Փարպ.։)