cf. Դիտակագործ.
the chief shepherd, or overseer;
archbishop.
Պետ դիտաց. նախկին տեսուչ որպէս աստուած, եւ Փոխանորդ աստուծոյ՝ քահանայապետ, արքեպիսկոպոս, վերատեսուչ. առաջնորդ. նազըր.
intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.
σκόπησις, σκοπή speculatio, contemplatio, σκοπιά specula եւ σκοπός scopus, propositum, intentio, intentum Դիտողութիւն. տեսողութիւն. նկատողութիւն մտաց. հայեցուած. ակնարկութիւն. միտք. նպատակ. դիտումն ի վախճան. խորհուրդ.
Ի զգալի դիտաւորութեան գրաւորական քում նամակի՝ ընդ ծնեալս բանի տեսի եւ զհայրդ բանիս. (Շ. թղթ.։)
Աստուծոյ դիտաւորութիւնն, զի զամենեսան կեցուցանէ. (Սեբեր. ՟Գ։)
Կամացն աստուծոյ մի է դիտաւորութիւն՝ փրկութիւն մարդկան։ Ըստ դիտաւորութեան բարձրութեան որմոցն՝ այնպէս ի հիմն զմեծամեծ քարինսն թաւալեցուցանեն. (Սարգ.։)
Զդիտաւորութեան գործ՝ նոցա հաւատացեալ է եպիսկոպոսին. (Կանոն.։)
Զքահանայապետական դիտաւորութիւն ի գործ արկանել. (Շ. ընդհանր.։)
to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.
σκοπεύω, κατασκοπεύω, κατασκέπτομαι , κατανοέω, ἁποβλέπω speculor, attendo, intendo, respicio, observo, considero, exploro Որպէս դէտ նկատել. դէտակն ունել. ուշ ունել. նայիլ, զննել աչօք եւ մտօք. տեսանել. ի միտ առնուլ. պ. տիյտէն, տիտէն, տեսանել.
Առ ագահութիւն եւ յատուկ գործս մահկանացու բնութիւնս դիտէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
Զանճառութիւն խորհրդոյս այսու դիտեցի։ Ի յատակս մահու դիտեսցէ։ Մինչ բրելոյ զաչսն դիտեսցէ։ Երկրածին զանձն դիտեսցէ. (Նար.։)
sight, aim;
intention.
σκοπή, σκοπός speculatio, attentio, intentio Դիտելն. ակնարկութիւն. հայեցուած. տեսութիւն մտաց. դիտաւորութիւն. նպատակ խորհրդոց.
Աննիրհելի դիտմամբ։ Ի դիտումն կայից հիւսիսոյ։ Դանդաղս առ դիտմունս խոստացելոցն։ Աստուածականին դիտման տեսութիւն։ Ըստ մերս դիտմանց. (Նար.։)
Հայեա՛ց ի խորագոյն դիտումն ասացելոցս. (Ոսկ. գծ.։)
Դիտումն քահանայապետութեան է, առ աստուած, որպէս հասանելի է, նմանութիւն եւ միաւորութիւն. (Դիոն. երկն.։)
position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.
Գլուխ՝ առաջին է մարմնոյ՝ ո՛չ դրիւն միայն, այլեւ զգայնովք. (Կիւրղ. ծն.։)
Տե՛ս զդիր բանին, թէ զիա՛րդ կամ ուստի սկսանի. (Ոսկ. գծ.։)
Դիրք (յն. արկղ θήκη ) ընդ երկրաւ՝ գործեալ կամարատեսակ քար երկարաձիգ. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
ԴԻՐ ասի յառոգանութեան եւ ի գրչութեան հատուած բանի, ուր զկայ առնու ձայնն փոքր մի, կամ նշանակ նորա բութն, եւ կէտն, եւ այլն.
cf. Դիւահար.
Զհարուածեալսն ի դիւաբախ սաստիցն. (Շար.։)
where demons dwell.
Դիւաբնակ բանտն դժոխոց. (Ոսկ. գծ.։)
assembly of demons.
Դիւագունդ բանակօք։ Ընդդէմ դիւագունդ դասուն. (Զքր. կթ.։ Նար. մծբ.։)
diabolic;
enraged.
Դիւականն հայցուածս ի խոզսն մտանել. (Մագ. ՟Ժ՟Է։)
that has a communication with the devil.
Արծաթսիրութիւնն մորոս եւ անմիտ գործէ, նա՛ եւ չար քան զշունս, եւ դիւահաղորդս. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 11։)
to be possessed;
to play the devil, to be enraged.
Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)
cf. Դիւահարեմ.
Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)
being possessed by the devil, possession.
Արբեցութիւն՝ չար է առաջի աստուծոյ քան զդիւահարութիւն. (Ոսկիփոր.։)
sacrificed to the devil.
devoted to the worship of the devil.
Ընդ սատանայական դիւամոլ կարծողացն. (Մանդ. ՟Է։)
cf. Դիւական.
Դիւային բազմաստուածութեանն նուէրք. (Մեկն. ղեւտ.։)
comptroller;
register.
Գրած է յայլոյ դիւանագիր. (Մխ. դտ.։)
to torment, to play the devil, to enrage.
Եւ այնպէս դիւացեալք, զի յաղիսն եւ ի ծնունդսն ոչ խնայէին. (Ոսկ. ես.։)
keeper of the records;
librarian;
great officer.
cf. Դիւանապան.
dedicated or sacrificed to the devil.
Նուիրեալ դիւաց. դիւաձօն. պիղծ.
Դիւանուէր սպանդք, կամ պանծանք, վրան, մեղք, պատկեր, քուրմք, տօնք. (Անան. եկեղ.։ Նար.։ ՃՃ.։ Տօնակ.։)
inspired by the devil, diabolic.
Մեծագոյն պատուով զդիւաշունչ այրն ածին յիւրեանց մէջն. (Կաղանկտ.։)
that worships the devil.
Ուստի յանդիմանեալ կշտամբին, թէ եւ նոքա դիւապաշտք են։ Որո՞վք երեսօք զդիւապաշտսն հալածիցեն. (Եզնիկ.։)
idolatry.
Պերոզ ջանայր հաստատել զմոգութիւն դիւապաշտութեան. Զբազումս ի մոգութիւն դիւապաշտութեան առածեալ կործանեաց. (Կաղանկտ.։)
Չարեաց ի չարիս վերացեալ դլին, ի պատկերամարտութենէ յանաստուածութիւն եւ ի դիւապաշտութիւն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
agitated by the devil.
Որ տայ սարսռիլ դիւական գործակցութեամբ, կամ մոլեգին.
Դիւասարսուռ ջերմնատագնապ ախտաւորութեանց Աստուծով փարատիչ. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
decayed, fragile, weak, slippery.
Դիւրագայթ բնութիւն, կամ իմացուած, կամ ճանապարհ. (Խոսր.։ Վրդն. ղեւտ.։ Լմբ. սղ.։)
cf. Դիւրագայթ.
Դիւրագայթ բնութիւն, կամ իմացուած, կամ ճանապարհ. (Խոսր.։ Վրդն. ղեւտ.։ Լմբ. սղ.։)
cf. Դիւրագայթ.
Դիւրագայթ բնութիւն, կամ իմացուած, կամ ճանապարհ. (Խոսր.։ Վրդն. ղեւտ.։ Լմբ. սղ.։)
very cheap, of little value, vile, common;
— վաճառել, to sell at a very low price.
Մեծագին գինեաւն ... դիւրագին ջրովն. (Մանդ. ՟Է։)
common, ordinary;
easy to be found or understood;
— լինել, to be found easily.
Զի մի՛ դիւրագիւտն դիւրաւ արհամարհեսցի. (Վրդն. ծն.։)
easier, very commodious.
Ուսանել ի ներգործութենէն դիւրագոյն է. (Փիլ. այլաբ.։)
flexible, supple.
Զմէջսն ասէ պնդել. դիւրագուճ է նա ի գործ, եւ անաշխատ դարձեալ յառնել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։)
that turns easily, mutable, changeable;
convertible.
Լեզու դիւրադարձ. (Ածաբ.։ Բրս.։ Սարգ.։ Մաշկ.։ Տօնակ.։)
that fades easily.
Հարստութիւն դիւրաթառամ քան զծաղիկ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 52։)
Զխոտ դիւրաթառամ պայծառ զարդարէ. (Իգն.։)
condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.
ԴԻՒՐԱԼՈՒՐ εὑήκοος qui facile auditur, εὑπαράδεκτος acceptabiis (իբր կր) Դիւրաւ լսելի. ախորժալուր. հաճոյական. ընդունելի լսելեաց. դիւրիմաց. մտիկ դնելու, ուզածը, պարզ, յստակ.
Հեշտ եւ դիւրալուր երեւին ասացուածք. (Անյաղթ պորփ.։)
Դիւրալուր զխորհուրդս աստուծոյ առնելով. (Նար. երգ.։)
that burns or is burnt easily.
Դիւրաւ կիզելի, այրելի. դիւրածախ.
portable, that can easily be carried.
Փոքր ինչ թերեւս, եւ դիւրակրելի գոլ։ Սակաւ իմն մասն հոգոցն դիւրակրելի։ Դիւրակրելի եւ չափաւորապէս զտածմանցն խնդրել նիւթս. (Պիտ.։)
that liquefies or melts easily.
εὕτηκτος liquabilis Որ դիւրաւ հալի, լուծանի, կամ մարսի.
that can be easily related.
Սակաւք զերծեալք, զի եւ մանկան դիւրահամար լինել. (Գէ. ես.։)
Ոչ ռամկի ումեմն, այլ եւ մեծ թագաւորի դիւրահամարս թերեւս գտանել զսոսա. (Պղատ. սոկր.։)
that agrees easily with his enemies.
Դիւրահաշտ գոլ՝ զոհիւք եւ ուխտիւք ածանցելով ... Աստուածքն են դիւրահաշտք պատարագօք եւ ուխտիւք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)
Ամենեցուն միաբանելն յաստուծոյ պաշտօնն՝ դիւրահաշտ առնէ զաստուած. (Խոսր.։)
Զլսօղն՝ դիւրահաշտ լինելով՝ քաջ ուսումնագոյն գործիցէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)
that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.
easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.
Տե՛ս եւ զնոսա դիւրահաւանս (կամ դիւրհաւանս) ոմանս եւ արհամարհելիս. (Ոսկ. գծ.։)
credulous, that believes easily.
Օձն ծանեաւ առ երեսսն երթալ առ դիւրահաւատս. (Բրս. հց. յն. դիւրածելի։)
very easy, or possible.
Պարթեւազանցդ դիւրահնար գոգցես ի ձեռն կեղծաւոր սիրոյ զդաւելն. (Խոր. ՟Բ. 71։)
Անհնարինքն ի մէնջ կարծեցեալք, նմա դիւրահնարք. (Լմբ. ատ.։)
Դիւրահնար է ամենայն ըմբռնեալն (ի յետին տագնապի). (Ածաբ. կիպր.։)
Զդիւրահնարս զայս զձեռաց գործիս պիտանացու ունի. (Նիւս. կազմ.։)
Դիւրահնար ազատեցաւ ի դատապարտութենէ։ Դիւրահնարաբար գործել, կամ կլանել. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)
easy of access, affable
Այսոքիւք բառնաբաս կազմէ զնորա հաւատարմութիւնն, ուստի եւ դիւրահուպ եղեւ առ նոսա պօղոս. (Ոսկ. գծ.։)
what soon wears out.
εὑμάραντος qui facile marcescit Դիւրաւ մաշելի, ծախելի.
easy to die.
Հեշտածինք են, եւ դիւրամեռք. (Նար. ՟Է։)
episcopate, dignity of bishop, bishopric.
Յետ լնլոյ հնգետասան ամաց եպիսկոպոսութեան մեծին վրթանայ։ Կացուցանել յեպիսկոպոսութիւն փոխանակ յուսկան. (Խոր. ՟Գ. 11. 16։)
ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.
Միշտ յեռ գոլով՝ ծասքէ ատամունքն մանրելով լկերակուրն. (Ճ. Թ.) իմա՛, կամ ունելով զմարմանջ լնտերաց, եւ կամ յեռեալ գոլով շարից ատամանց։